بيعت گرفتن معاويه به نفع پسرش يزيد ، در زمانى كه هنوز خودش زنده بود ، آن هم با تهديد و ارعاب و زور ، از نقاط ننگ سلطهء امويان است . معاويه در سال 59 از مردم شام و چهره‌هاى معروف قبايل ، به نفع يزيد به عنوان وليعهد خويش بيعت گرفت و نامهء دعوت به بيعت را به شهرهاى ديگر هم نوشت . البته مورد اعتراضهايى هم قرار گرفت . ولى مخالفان را سركوب مىكرد . « 1 » پس از مرگ معاويه نيز ، يزيد به والى مدينه نامه نوشت كه به هر صورت از حسين بن على « ع » بيعت بگيرد . امام حسين نيز كه يزيد را شايستهء خلافت نمىدانست ، از بيعت امتناع داشت و مىفرمود : « مثلى لا يبايع مثل يزيد » . در دورانى هم كه سيد الشهدا در مكّه بود ، در پى نامه‌ها و دعوتهاى كوفيان براى عزيمت به آنجا ، آن حضرت مسلم بن عقيل را فرستاد . شيعيان كوفه نيز با نمايندهء امام حسين بيعت كردند . تعداد بيعتگران كوفه با مسلم را 18 هزار تا 25 هزار هم نوشته‌اند . « 2 » « برداشتن بيعت » از سوى امام يا والى ، در واقع آزاد گذاشتن بيعتگر نسبت به تعهّدى بود كه با بيعت سپرده بود . امام حسين « ع » شب عاشورا ، ضمن خطبه‌اى وفاى ياران را ستود و برايشان پاداش الهى طلبيد ، آنگاه بيعت را با اين جملات از آنان برداشت تا هر كه مىخواهد ، از پوشش شب استفاده كرده ، صحنه را ترك گويد : « الا و انّى قد اذنت لكم فانطلقوا جميعا فى حلّ ليس عليكم حرج منّى و لا ذمام ، هذا اللّيل قد غشيكم فاتّخذوه جملا » . « 3 » البته ياران يكايك برخاسته و با نطقهاى پرشورى اعلام وفادارى كردند و آن شب ، كسى نرفت . سخن مسلم بن عوسجه ، زهير ، فرزندان مسلم بن عقيل و ديگران معروف است . « 4 » - برداشتن بيعت ، وفا ، فتوّت بىغسل و بىكفن از اوصافى است كه در مراثى ، براى سيد الشهدا « ع » به كار مىبرند ( ملقى ثلاثا بلا غسل و لا كفن ) و در روايت است كه پيكر بىسر آن حضرت ، بىغسل و كفن بر زمين افتاده بود

--> ( 1 ) - مروج الذهب ، ج 3 ، ص 27 . دربارهء بيعت گرفتن معاويه براى يزيد ، ر . ك : الغدير ، ج 10 ، ص 242 . ( 2 ) - مقتل الحسين ، مقرّم ، ص 168 . ( 3 ) - بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 393 . ( 4 ) - همان . ( پيرامون « بيعت » ، به بحث مفصّلة « دايرة المعارف تشيّع » ج 3 ، ص 581 مراجعه كنيد . )